Ανίκητη γυναίκα

Πρώτα μετακόμισα τα βιβλία.
Ήταν προφανής επιλογή.
Είχα έναν άδειο σπίτι που είχε τους χώρους που ήθελα,
που έβαψα τους τοίχους όπως ήθελα,
αλλά δε μου μιλούσε.
Και δεν ήταν επειδή δεν είχε έπιπλα, ήταν επειδή δεν είχε λέξεις.
Κι αυτό διορθώνεται μόνο με τα βιβλία.

Ύστερα ήρθαν και τα έπιπλα κι εγώ μάζεψα τα τελευταία πράγματα για να μετακομίσω.
Υπήρχαν 3 βαλίτσες με ρούχα και πετσέτες και σεντόνια.
Υπήρχαν 2 κουτιά με κουζινικά.
Υπήρχε μία τσάντα με αφίσες και διακοσμητικά.
Εκεί μέσα ήταν η αφίσα από τις γιορτές τις Σεβίλλης - δώρο από τις Μαρίες-
ο κάκτος που μου πήρε η Αθηνά στα γενέθλιά μου
κάτι καρτ ποστάλ σε κίτρινες αποχρώσεις που είχα πάρει από τον Θερμαϊκό
και που χρόνια τώρα έχουν βρει τη θέση τους πάνω ακριβώς από το κομοδίνο μου.
Τώρα η θέση τους είναι πάλι πάνω από το κομοδίνο μου
σ' έναν τοίχο όμως πιο πράσινο που τους πάει περισσότερο.

Τέλος υπήρχε μια τοσοδούλικη τσάντα πλάτης,
αυτή που αποκαλώ "τσάντα της συναυλίας".
Όταν πηγαίνω σε συναυλίες παίρνω πάντα αυτή τη μινιατούρα σακιδίου.
Τη φοράω ανάποδα, δηλαδή στο στήθος αντί στην πλάτη.
Έτσι μπορώ να τη βλέπω για να είναι ασφαλή τα υπάρχοντά μου
όμως άλλο είναι το μαγικό.
Μπορώ ανάμεσα στα λουριά της και το στήθος μου να σφηνώνω τη μπύρα μου
και να στρίβω τσιγάρο χωρίς να ζητάω από κανέναν να μου κρατάει το ποτήρι.
Μέσα σ' αυτή τη μαγική τσάντα λοιπόν, έβαλα τα αναμνηστικά.

Έβαλα έναν άδειο καπνό πίπας που μου χάρισε ο Δημήτρης πριν δέκα χρόνια.
Έβαλα την πρωτοχρονιάτικη κάρτα της μαμάς από το 2000.
Έβαλα τον χάρτη που μου χάρισε ο μπαμπάς το 1998 και έγραψε πάνω
"για να μη χάνεις τον δρόμο σου".
Έβαλα το καρδιογράφημα από τα επείγοντα από τον Ιανουάριο του 2016
για να μην ξεχάσω ποτέ πως το άγχος είναι ασθένεια.
Έβαλα τις εξετάσεις που έκανα μετά
και που η παθολόγος με ενημέρωσε με το πλατύτερο χαμόγελο
"είναι εξαιρετικές"
και που εγώ προσπαθούσα να προσποιηθώ χαρά ενώ αναρωτιόμουν
"τότε τι φταίει;".

Πίστευα πως στο συρτάρι με τα αναμνηστικά θα έβρισκα κι ένα γράμμα της Ελένης.
Ήμουν σίγουρη πως το είχα κρατήσει, σίγουρα το είχα δει κάπου πρόσφατα.
Δεν το βρήκα όμως και έκλαιγα που δεν το βρήκα.
Ευτυχώς έχω το βιβλίο της και το άρωμά της.
Τα πήρα την τελευταία φορά που πήγα σπίτι της.
Είπα ψέματα πως θα επιστρέψω το βιβλίο - νομίζω πως το ήξερε πως λέω ψέματα.
Το άδειο άρωμα της το ζήτησα και ένιωσα άσχημα που το ζητάω
γιατί το ήξερε πως πεθαίνει και ήξερε πως το ζητάω για να τη θυμάμαι.

Τουλάχιστον τα αναμνηστικά μου εξυπηρετούν τον σκοπό τους.
Ενισχύουν τη μνήμη.
Αυτή την ανίκητη γυναίκα.

Τελευταία νιώθω κι εγώ τέτοια, ξέρεις.
Ανίκητη γυναίκα.

The awful cost of all we've lost*

Έψαχνα κάποιο τηλέφωνο στις επαφές μου
και όπως τα ονόματα κυλούσαν μπροστά μου
είδα το όνομα της Ελένης.

Έχω τόσα πολλά χρόνια το κινητό της, που το επίθετο της δεν το έγραψα ολόκληρο.
Στο κινητό που είχα τότε δε χωρούσαν όλοι οι χαρακτήρες.
Είχε μεγάλο επίθετο.
Όλο το ονοματεπώνυμό της, εγώ το έβρισκα καλλιτεχνικό.
Θα μπορούσε να είναι ηθοποιός - κι όχι μόνο λόγο ονόματος.
Αυτή η γυναίκα ήταν γεμάτη τέχνη σε όλα της.

Κάπου -ίσως σε πολλά διαφορετικά μέρη- έχω ακούσει αυτό το
death puts things in perspective
και πάντα αναρωτιόμουν πώς ακριβώς;
Τι γίνεται δηλαδή μετά;
Θα σας πω τι γίνεται.

Δε σταματάς να στεναχωριέσαι για τα λιγότερο σημαντικά.
Έκλαψα για γκόμενο και αφού πέθανε η Ελένη.
Αλλά το ξέρεις πως κλαις τώρα και πως μετά δε θα κλαις.
Ακόμα και την ώρα που κλαις, το ξέρεις πως δεν έχει σημασία.
Πως κλαις γιατί έτσι έχεις συνηθίσει να κάνεις σ' αυτές τις περιπτώσεις
κι όχι επειδή πειράζει τόσο.

Έχεις ξαφνικά μέσα στο κεφάλι σου φωτογραφίες ανθρώπων
από την τελευταία φορά που τους είδες
και τρέμεις πως δεν θα τις ανανεώσεις.
Και βάζεις τους ανθρώπους σε σειρά
ανάλογα με το πόσο θα στεναχωριόσουν αν πέθαιναν.
Ξέρω, ακούγεται κυνικό, μα το κάνω.
Δεν σταματάω να δίνω σημασία στους υπόλοιπους
αλλά πολύ συνειδητά έχω διαλέξει ποιοι δε θα μου έλειπαν αν πέθαιναν.

Και ξέρετε κάτι;
Στην κατηγορία "άνθρωποι που θα στεναχωρεθώ αν τους είδα για τελευταία φορά"
δεν είναι κανένας γκόμενος.
Είναι όλοι μου οι φίλοι που ζούνε μακριά.
Είναι όλοι μου οι φίλοι που ζούνε κοντά.
Είναι οι φίλοι μου και κάποιοι συγγενείς.
Και σίγουρα όχι όλοι οι συγγενείς.

Και δε λυπάμαι καθόλου που το λέω.

Δεν είναι όλοι Ελένη και είναι λάθος να συμπεριφερόμαστε σα να είναι.
Ο χρόνος είναι πεπερασμένος και πρέπει να τον μοιράσουμε δίκαια.
Και δίκαια δε σημαίνει ίσα.

*https://www.youtube.com/watch?v=YWka715ETaQ

Ελένη ΙΙ

Η Ελένη πέθανε.

Εγώ –και πολλοί άλλοι– έκλαψα όπως ποτέ πριν.
Έτσι που καλύτερα να το ονομάσουμε σπαραγμό, παρά κλάμα.

Την επομένη της κηδείας πήγα πάλι στον τάφο της, ήθελα να 'μαστε οι δύο μας.

Ήπια μαζί της καφέ και κάπνισα.
Θεώρησα άκρως συμβολικό το ένα τσιγάρο που είχε μείνει στο πακέτο μου.
Έσκαψα το υγρό χώμα με τα γυμνά μου χέρια και το έθαψα.

Ύστερα έκλαψα ξανά γραπώνοντας το χώμα.
Όπως μόνο σε ταινίες είχα δει.

Ευχήθηκα Χριστέ μου να μην το ξαναζήσω αυτό.

Ευχήθηκα να πεθάνω πριν απ' όλους τους υπόλοιπους φίλους μου.
Δεν τους το είπα όμως.
Τους είπα τι καλά που θα ήταν να ζούσαμε όλοι μέχρι τα 85 και τότε να πηγαίναμε μια εκδρομή και να σκοτωνόμασταν όλοι μαζί, μεθυσμένοι παππούδες και γριές.

Κι έτσι με τον θάνατο της Ελένης, κατανόησα επιτέλους και το τραγούδι αυτό, για το οποίο πάντα ένιωθα ένα δέος.

Τώρα όμως είχα γίνει μια ιδιόρρυθμη μορφή τυμβωρύχου, είχα πλέον μια φίλη φάντασμα και μπροστά στα μάτια μου είχα έναν τάφο οικογενειακό.

Ελένη

Όταν ήμουνα μικρή, όπως όλα τα παιδιά έτσι κι εγώ,
δεν είχα ιδέα τι ήθελα να γίνω όταν μεγαλώσω.
Κανένα παιδί δεν ξέρει πώς στ' αλήθεια είναι να δουλεύεις
και να πρέπει να εξασφαλίσεις τα προς το ζην,
ούτε και ακριβώς τι σημαίνει να 'σαι γιατρός ή μηχανικός ή δάσκαλος ή ζωγράφος.

Δεν ήξερα και δε μ' απασχολούσε καθόλου η επαγγελματική αποκατάσταση.
Όπως όλα τα παιδιά με απασχολούσε να παίζω και να ζωγραφίζω,
όπως λιγότερα παιδιά με απασχολούσε η μουσική και η λογοτεχνία.

Τι θαύμαζα;
Θαύμαζα μία γυναίκα με κόκκινα μαλλιά και στριφτά τσιγάρα.
Θαύμαζα την Ελένη.

Και παρόλο που και πτυχίο πήρα και δουλειά βρήκα και ερωτευμένη είμαι,
όσο η Ελένη πλησιάζει στον θάνατο, πιο πολύ απ' όλα με χαροποιεί
το ότι έγινα μια κοκκινομάλλα που καπνίζει.

Μια κοκκινομάλλα που καπνίζει κι αγαπάει το διάβασμα.
Μια παρορμητική κοκκινομάλλα που καπνίζει, αγαπάει το διάβασμα και τους θυελλώδεις έρωτες.
Μια παρορμητική κοκκινομάλλα που καπνίζει και που η τελευταία της σκέψη πριν κάθε σοβαρή απόφαση είναι
πόσο το θέλεις;
και όχι
είναι σωστό;

Νιώθω μια ανακούφιση που, όσο περνούσε απ' το χέρι μου,
έγινα μια μικρογραφία της Ελένης.

Κι εύχομαι να καταφέρω να καπνίζω λιγότερο
και να διαβάζω περισσότερο.

Και ξέρω πως θα κλαίω κάθε φορά που θα συνειδητοποιώ
πως μια μικρογραφία σου δεν είναι αρκετή.
Θα κλαίω κάθε φορά που θα με κοιτάω στον καθρέφτη και θα αντικρίζω τα κόκκινα μαλλιά μου.
Κάθε φορά που θα διαβάζω ένα βιβλίο που θα σου άρεσε.
Και θα συνειδητοποιώ πως ο κόσμος είναι λίγο μικρότερος
λίγο χειρότερος
λίγο πιο ρηχός
χωρίς την αυθεντική Ελένη.